الشيخ حسين المظاهري
36
تهذيب نفس از ديدگاه قرآن (فارسى)
طلبه بايد باتقوا باشد . فطرت انسانها ، عمق جان انسانها ، وجدان اخلاقى انسانها مىگويد : بايد خداترس باشى . اما اين جمله را عمق جان ما بيشتر به ما مىگويد . لذا در آن آيهاى كه اول خواندم قرآن همين را تذكر مىدهد و مىفرمايد : عالم والاست ، آن هم نه يك درجه ، دو درجهء بلكه درجات ، اما كدام عالم ؟ « يَرْفَعِ اللّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذينَ اوُتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ » . اين ايمان در اينجا آن ايمان عقلى نيست . يك قاعده كلى داشته باشيد . در قرآن شريف كه معمولًا ايمان را كه اطلاق مىكند ، مقصود ايمان قلبى و ايمان عملى است ؛ آن ايمانى كه رسوخ در دل كرده است و دل را وا مىدارد نماز اول وقت بخواند ، وا مىدارد اجتناب از گناه بكند . اين آيه مىفرمايد : عالم به درجاتى برترى بر ديگران دارد ، اما عالمى كه با عمل باشد . در ذيل همين آيه شريفه ، مرحوم طبرسى - رضوانالله تعالى عليه - در احتجاج « 1 » يك روايت نقل مىكند ؛ مىفرمايد : هشامبنحكم يك جوانى بود هنوز ريش در نياورده بود ، خطى در صورت او پيدا شده بود . بر امام صادق ( ع ) وارد شد ، « والمجلس غاص باهله » از اشرافىها ، از پيرمردها ، از بزرگانى نشسته بودند . چشم امام صادق كه افتاد به هشام ، بلند شد . امام صادق ايستادند ، هشام را بردند پهلوى خودشان نشاندند . اين كار بر اهل مجلس ، بر پيرمردها ، براشرافىها ، و بر بنىهاشم گران آمد . امام صادق ( ع ) ديدند جلسه از اين كار بدش آمد و اين كار بر جلسهگران آمد . تا امام صادق ( ع ) اين حالت را ديدند آيه را خواندند ؛ فرمودند : « يَرْفَعِ اللّهُ الَّذينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذينَ اوُتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ » . من اين جوان را برتر از همه شما دانستم و نشاندم و جلوى پاى او برخاستم براى اينكه عالم است ، بعد فرمود : « هذا ناصرنا بلسانه » . فرق اين و شما آن است كه اين ما را يارى مىكند ، با زبانش ، اين مبلغ دين است . مبلغ دين ،
--> ( 1 ) - احتجاج طبرسى ، فصل احتجاجات امام هادى ( ع ) ؛ تفسير نورالثقلين ، ج 5 ، ص 236 ، ذيل آيه شريفه در سوره مجادله . اين حديث حديثى طولانى است .